Türkiye’nin dünyada en iyi tanınan yönetim danışmanlık şirketiYaşam kalitesi, yönetim kalitesi ile artar Globaly recognized Turkish management consulting firmImproving quality of management improves quality of life

Belirsizlikle Başedebilmek

Yüksek belirsizlik dönemleri karar vericileri çekingen kılıyor. Ancak, unutulmaması gereken husus kararsızlığın da aslında bir karar olduğudur: Herşeyin aynı şekilde devam etmesi kararı. Çünkü zaman durmaz, alışkanlıklar devam eder, momentumu değiştirmek güçtür. Oysa, şartların bu denli değiştiği bir dönemde aynı şekilde devam etmenin başarılı sonuçlar getirmesi oldukça düşük bir olasılıktır. Bu nedenle, belirsizlikle başedebilmeyi öğrenmek günümüzde yöneticiler için çok önemli bir yetkinlik haline geliyor.

Belirsizlikle başedebilmek için geliştirilen en etkin yöntemlerden birisi de senaryo planlamasıdır. Senaryo planlaması, genel strateji çalışmalarında benimsenen gelecek ile ilgili öngörülerde bulunup bu öngörülen gelecek için hazırlanmak üzere şimdiden yapılması gerekenlerin belirlenmesi yerine, gerçekleşme olasılığı yüksek olmasa da şirketin geleceğini önemli ölçüde etkileyebilecek değişik gelecek senaryolarının belirlenmesini içerir. Böylelikle öngörü yapmanın güç olduğu dönemlerde bugün verilecek kararların alternatif geleceklere duyarlılığının test edilmesini sağlar.

Senaryo planlamasının ilk adımı güçlü bir hayal gücünü gerektirir. Çünkü hedeflenen bugünkü trendlerin ileriye taşınması yoluyla en olası gelecek öngörüsünü yapabilmek değil, bizi zorlayacak alternatif gelecek öngörülerini ortaya koyabilmektir.

Senaryo planlamasında ikinci adım, belirlenen senaryoların gerçekleşmesi durumunda başarılı olabilmek için gerekli yetkinlikler ve varlıkların neler olduğunun belirlenmesi aşamasıdır. Bu aşamada, özellikle mevcut yetkinlikler dışındaki gerekliliklerin belirlenebilmesi önem taşır. Daha sonra gerçekçi bir şekilde bu yetkinlik ve varlıklar açısından kurumumuzun durumunun belirlenmesi gelir. Kurumlar genellikle eksik veya zayıf yetkinliklerinin önemini küçümseme eğilimindedir. Oysa, senaryo planlamasının en önemli faydalarından birisi zamanında belirlenen zaafiyetleri giderecek yaklaşımlar geliştirilmesidir.

Senaryolar aracılığıyla, stratejik planlama yaratıcılığı teşvik eder. Kurumlarda stratejik planlamayı gerçekleştiren ekipler genellikle işle ilgili benzer bir zihinsel modele sahiptir. Ancak, uzun zaman aynı ortamda bulunanların benzer deneyim birikimine sahip olmaları aralarındaki düşünsel farklılıkları da azaltır. Bu nedenle bazı kurumlar strateji geliştirme sürecine dışarıdan ve/veya kuruma yeni katılan farklı deneyimlere sahip kişileri de dahil ederler. Senaryo analizi gerek kişisel düşünce farklılıklarının, gerekse gelecek ile ilgili belirsizliklerin modellenmesine fırsat tanıması nedeniyle yaratıcılığı teşvik eder.

Senaryo analizi aynı zamanda benimsenen stratejilerin değişik gelecek senaryoları karşısındaki esneklikleri ve dayanıklıklarının da test edilmesini sağlar. Böylelikle stratejilerin kırılma noktaları ile ilgili göstergelerin belirlenmesi ve takip edilmeleri kolaylaşır. Ayrıca belirlenen stratejilerle ilgili risklerin azaltılması için kaynak planlamasına da olanak tanınır.

Senaryo analizi alternatif planların da esas plana yakın düzeyde hazırlanmasına yardımcı olur. Böylelikle, kurumun değişen şartlar karşısında adaptasyon hızı artar. Geleceğin belirsizliğine karşı hazırlık için değişen şartlar karşısında atılacak adımların belirlenmesi, stratejik düşüncenin zenginliğini artırır.

Senaryo analizi kurumsal öğrenme sürecini de hızlandırır. Farklı gelecek senaryolarında kurumun kuvvetli ve zayıf yönlerinin ve kurumun karşılaşacağı fırsat ve tehditlerin belirlenmesi, bazı deneyimlerin yaşayarak öğrenme maliyetine katlanmadan kazanılmasına yarar.

Bu nedenlerle stratejik planlamada senaryo kullanımı gün geçtikçe yaygınlaşıyor. Çünkü stratejik manada fikri hazırlığı olanlar olayları takip etmek ve onlara tepki vermek yerine, onları yönlendirme fırsatını kazanıyorlar. Gelecekte başarılı olmanın yolu geleceği hazırlamaktan geçiyor.