Türkiye’nin dünyada en iyi tanınan yönetim danışmanlık şirketiYaşam kalitesi, yönetim kalitesi ile artar Globaly recognized Turkish management consulting firmImproving quality of management improves quality of life

Güvenilir Olmak

“İnsan yaşamında onur da, ödül de, iyi özelliklerini davranışlarıyla gösterenler tarafından kazanılır.”
Aristo

Güvenilir olmak, kişiler için olduğu kadar kurumlar için de güç kazanılan önemli bir değerdir. Güvenilir olabilmek, uzun bir zaman içinde elde edilebilen, ancak çok kısa sürede yitirilebilen bir değerdir. Güvenilirliği kazanabilmek sözlerin ötesinde davranışların da tutarlılığı ile kazanılır. Çünkü davranışlar öncelikleri ve tercihleri kelimelerden daha etkili olarak gösterirler. Örneğin, Sn. Tantan’a duyulan güven yaptığı konuşmalardan değil, bir ömür boyu tutarlı davranışlarıyla kazanılmıştır. Ancak, bugün kendisinin yıllar önce küçük bile olsa bir yolsuzluğa karıştığı belirlense, bu güvenilirliğe ne olacağını düşünmek konuyu açıklamaya yeter sanırım.

Stratejide güven duygusunu kazanan kurumlar çoğu kez maliyetine katlanmaksızın karşı tarafın davranışlarını değiştirebilme gücüne sahip olurlar. Tarafların geçmiş performanslarıyla elde ettikleri şöhret, güven duygusunu artırmak için tek yöntem olmasa da önemli bir unsurdur. Örneğin, ayrılmanın ağır şekilde cezalandırıldığı bilinen kurumlarda ayrılma caydırılmış olur. Bu nedenle mafyadan, terörist organizasyonlardan ayrılmak güçtür. Bir başka örnek “Delidir ne yapsa yeridir” sözüyle ortaya konabilir. Bir delinin çılgın tehditlerine, aynı tehditlerin normal bir insan tarafından yapılmasından daha fazla inanılır. Dolayısıyla, delice davranışlarla elde edilen şöhret ileride tehditleri yerine getirmeden sonuç getirmeye yardımcı olur.
Ülkemizde sık sık tekrarlanan vergi affı, gecekondu affı gibi uygulamalar vatandaşların devlete olan güven duygusunu zedelemekte ve bu konuda vatandaşların nasıl olsa af çıkar inancıyla kanunlara uyma oranlarını azaltmaktadır. Dolayısıyla bu tip af kararları kısa vadede bir kazanç sağlasa da, uzun vadede yitirilen güvenin maliyeti çoğu kez bu kazanımları aşar. Tutarlı olmak ise bazen kısa vadede kayıplara yol açsa da, yarattığı güven duygusuyla değer artırır.

Güven yitiren davranışlar arasında (i) yalanın açığa çıkması, (ii) verilen sözden dönülmesi, (iii) açıkça söz verilmemiş bile olsa ilişkinin gerektirdiği kabul edilen davranışlardan sapılması sayılabilir.

Bazen güveni yokeden uygulamalar ilerisi için bağlayıcı bir şöhret oluşturabilir. Örneğin, vergi affı çıkarıldığında bundan yararlanmak isteyen herkesin cezalandırılması, bir sonrakinde kimsenin affa güvenmemesi sonucunu ortaya çıkaracağından, uygulamanın tekrarlanması konusunda caydırıcı bir adım olur. Elbette, böylesi bir uygulama, yaratacağı hukuki sorunların yanısıra, devlete duyulan güveni başka alanlarda da sarsacağı için önerilmemelidir.

Hayat oyunu bir bütündür. Dolayısıyla, hayat oyununda atılan her adım sadece o adımda elde edilen sonuçlarıyla değil, aynı zamanda güvenilirlik etkisiyle birlikte değerlendirilmelidir. Kısa vadeli kazançlar için güvenilirliliğini yitirenler, değerlerinden kaybederler.