Türkiye’nin dünyada en iyi tanınan yönetim danışmanlık şirketiYaşam kalitesi, yönetim kalitesi ile artar Globaly recognized Turkish management consulting firmImproving quality of management improves quality of life

Stratejik Konuşlanma

Stratejide önemli kavramlardan birisi de konuşlanmaktır. Askeri gücün düşman karşısında nasıl konuşlanacağından tutun da bir ürünün süpermarket raflarında nasıl konuşlanacağına kadar çok farklı kararlar aslında stratejik öneme sahip.

Örneğin, lüks markaların satılacağı dükkanların şehrin en yüksek kira gideri olan caddelerinde konuşlanması neredeyse bir zorunluluk. Çünkü, lüks markaların imaj değeri sadece ürünün kendisiyle değil, aynı zamanda satış noıktalarının konumu ve tasarımıyla da belirleniyor. Bu nedenle, Türk mücevher firması Gilan’ın New York’un en pahallı caddesi 5th Avenue’da dükkan açması aslında sadece bir satış noktası oluşturma eylemi değil, markasını dünyanın önde gelen mücevher firmalarıyla benzer şekilde konumlama çabasıdır.

Sınırlı sayıda bulunan noktalara sahip olabilmek şirketlere önemli bir stratejik avantaj getirebiliyor. Bu noktalardan yenilerinin oluşması ise elde edilen bu avantajdan kar elde edebilme gücünü önemli ölçüde etkiliyor. Örneğin, büyük bir yerleşim birimine yakın bir yerde liman sahibi olmak önemli bir avantaj olurken, benzer bir konumda yeni bir limanın inşa edilmesi bu avantajın önemini azaltabiliyor. Zaten bu nedenle genellikle büyük başlangıç yatırımları gerektiren bu tip altyapılardan ilkini oluşturanın yanına bir yenisinin yapılması ekonomik olarak çok güç oluyur. Örneğin, son dönemlerde ülkemizin önemli şehirlerindeki havalimanı işletmeciliği haklarını alan TAV’ın çok kısa sürede büyük ve cazip bir şirket haline gelmesi alternatiflerin çok sınırlı olduğu bir alanda elde etmiş olduğu yaygınlık sayesinde gerçekleşiyor.

Süpermarketlerdeki raf savaşları da aslında bir stratejik konuşlanma savaşıdır. Örneğin markalı ürünler göz hizasındaki cazip raflar için gerekli yatırımları yaparak bulanabilirliklerinin yanısıra marka değerlerini de artırırken genellikle jenerik ürünler en alt ve ulaşılması zor raflarda yer bulurlar. Ancak, süpermaretlerin devreye girmesi aslında jenerik ürünlerin gelişebilmesi için önemli bir avantaj yaratmıştır. Bakklalardaki çok sınırlı raflarda yer bulmak çok güçken, süpermarketlerde hemen alt raflarda yer bulabilmek göreceli olarak jenerik ürünlere bir konuşlanma avantajı sağlıyor.

Benzin istasyonlarının birbirlerine yakın olmama zorunluluğu, kavşaklarda yer alan istasyonların markalar arasında geçişlerde çok önemli transfer ücretleri alabilmelerine neden oluyor. Bu nedenle, belediyelerin veya hükümetin yerleşime ilişkin getirdiği kuralların ve sınırlamaların da önemli bir stratejik rant yaratma potansiyeli olmasının temel nedeni sınırlama olan yerlerde işletme açma yetkisine kavuşabilenlerin önemli bir stratejik konuşlanma avantajı elde etmeleridir. Kamu otoritesinin kararlarının önemli rant yaratma veya kuralları değiştirerek kazananları değiştirebilme yetkisi stratejik konuşlandırmaavantajı karşısındaki en önemli risklerden birisidir.

Stratejik konuşlanma sadece fiziki konumlamayla değil, aynı zamanda sosyal değişimlerle de etkilenebiliyor. “Ev alma, komşu al” sözünün de özünü oluşturan bu kavram zaman içerisinde sosyal çevrenin değişen talepleriyle farklı konumların stratejik öneminin de değişebileceğini göstermektedir. Örneğin, İstanbul’daki Cihangir mahallesinin yeniden gözde olması burada cazip noktaları öncelikli olarak alanların önemli avantajlar elde edebilmelerini sağlamıştır.

Stratejik konuşlanmada zamanlama da önemlidir. Değeri yükselen bir alanda ilk yatırım yapanlar en çok kazananlar oluyor. Örneğin, Çeşme Alaçatı’da ilk yatırımı yapanların elde ettikleri kazançlar da Alaçatı’nın gözde bir belde olabilmesiyle elde edilmiştir.

Konuşlanma sadece fizik alanda değil, internet gibi sanal alemde de önem kazanıyor. Örneğin, Google’da ön sıralarda yer almak, bir kavşakta işyeri açmaktan daha değerli hale gelebiliyor. Nitekim, bugün üç-dört harli kısa alan adları alabilmek için önemli transfer ücretleri ödemesi gerekiyor. Sanal alemde yer alanlar da bu ranttan faydalanmaya başlıyorlar.

Özetle, stratejik kararlar alırken belli hedeflere ulaşabilmek için gerekli konuşlanma yatırımlarını da değerlendirmek önem kazanıyor.